Dönen Günler

Dönen yüksek gün (“reversal high day”), tavan fiyatının bir önceki tavandan daha yüksek fakat kapanış fiyatının bir öncekinden daha düşük olduğu günlerdir. İgneli günlerde olduğu gibi bunun tersi, yani dönen alçak gün (“reversal low day”), taban fiyatının bir önceki tabandan daha düşük ama kapanışın bir öncekinden daha yüksek olduğu bir gündür. Yine de iğneli günlerde olduğu gibi, yükselen bir eğilimde bulunan dönen yüksek gün ve alçalan eğilimde bulunan dönen alçak gün oldukça önemli işaretlerdir. Dönen günlere bütün yatırımcılar dikkat etmesine rağmen bu grafik şeklinden yanlış sonuçların çıkarılması da pek yaygındır. Bu tür yanlış sonuçları önlemek için mum grafiklerine güvenen bazı yatırımcı, dönen yüksek bir günü tespit etmek için dönen yüksek bir gündeki mumun kapanış fiyatının bir önceki günün sadece kapanışının daha düşük olmasının yanında o günkü taban fiyatının da düşük olmasına dikkat eder. Böyle bir durum piyasanın döneceğine dair kuvvetli bir göstergedir; satıcıların piyasaya hakim olmaya başladıklarını ve satışa geçmek için iyi bir zaman olduğunu gösterir. Aşağıdaki grafik, dönen günlerin nasıl tespit edilebileceğini gösterir.

İğneli Günler

Önceki alt bölümlerde gösterilen grafik şekillerinden incelenmeye değer ve piyasanın psikolojisini yansıtan başka indikatörler de var.

Yüksek iğne, tavan fiyatı ani bir çıkış şeklinde bir önceki gün (bir önceki mum) ve bir sonraki gün (bir sonraki mumun) üstünde olan bir gündür (daha kısa olan dönemlerde, örneğin 4 saatlik bir grafikte, baz alınan dönem bir gün değildir; her zaman bir önceki ve bir sonraki mumdan bahsedilmektedir). Bunun tersine alçak iğne, taban fiyatı bir önceki ve bir sonraki mumdan ani iniş şeklinde daha düşük olan bir mumdur. İğneler çoğu zaman mevcut piyasa eğilimin döneceğini haber vermekte ve bir çok zaman Çekiç ya da Asılı Adam şekline benzer.

İğne ne kadar uzunsa, yani iğneli mumun tavan va tabanıyla bir önceki ve bir sonraki tavan ve tabanla arasındaki fark ne kadar yüksekse, gösterge olarak o kadar önem kazanır. Yükselen eğilimde olan bir piyasada yüksek iğnenin ve alçalan bir eğilimde olan piyasada alçak iğne daha da önem kazanmaktadır.

Aşağıdaki iki grafik yüksek ve alçak iğnelerin nasıl tespit edilebileceği ve onların yatırımcı için ne anlama geldiğini gösterir.

Regresyon Kanalı

İngilizce “Price Channel” olarak bilinen regresyon kanalı nedir?

Belirli bir yönü, yani bir eğilimi olan olan bir piyasa bazen birbirine paralel olan bir destek seviyesiyle bir direnç seviyesi arasında hareket edebilir. Birbirine parallel olan bir destek çizgisiyle bir direnç çizgisi tarafından oluşturulan şekle “price channel”, veya Türkçede “regresyon kanalı” denilir. İki çizginin parallel olması piyasadaki eğilimin hızını öngörmek açısından çok önemlidir.

Her hangi iki tavan veya taban noktasının arasından tek başına çizilebilecek bir destek veya direnç çizgisinin aksine paralel regresyon çizgileri, bir bakışta belli olmadan zorlanarak çizilmemeli. Grafikte bir eğilim çizgisini çizdikten sonra paralel bir çizgi oluşturup (mesela cetveli ilk eğilim çigisine paralel tutarak) onu ilk çizgiye paralel bir vaziyette ilk çizginin üstünde kalan tavan noktalarına veya altında kalan taban noktalarına hareket ettiriniz ve o noktalardan geçecek bir paralelin gerçekten varolup olmadığına bakınız. Cetvelle oluşturduğunuz paralel gerçekten iki veya daha fazla tavan veya taban noktasından geçerse paralel olan ikinci çizgiyle oluşan bir regresyon kanalı vardır. Aksi takdirde, piyasadaki hareketlilik (grafik çizgisindeki çıkışlar ve inişler) bir regresyon kanalını oluşturamayacak kadar fazladır.

Yukarıdaki örnekte görünen destek çizgisi tek başına geçerli olan bir eğilim çizgisidir. Ona paralel çizilen direnç çizgisi, grafik çizgisince bir kaç yerde geçildiği için (kırıldığı için) grafiğe bir anlam kazandırmaz. Varoluşu aşikar olmayan paralel bir destek veya direnç çizgisi size yanlış bilgi verecektir.

Eğilim Çizgilerine Göre İşlem Yapmak

Bir fiyat destek veya direnç gördüğü zaman iki şeyin sadece bir tanesi gerçekleşecektir: fiyat ya destek veya direnci kırıp onu geçecek ya da destek veya dirence dayanamayıp ters yönde hareket edecektir. Bu gerçek bütün eğilim çizgilerinde geçerlidir.

1. Geçici Ters Hareketlerde Yatırım Yapmak

Piyasanın belirli bir yönü olduğu zaman bir dizi izafi tepe (tavan) veya dip (taban) noktası üzerinden bir eğilim çizgisi çizilebilir. İlerleyen zamanla birlikte değişen grafik çizgisi yön değiştirip tekrar eğilim çizgisine yaklaştığında iyi bir yatırım fırsatını yakalamış olunur. Grafik çizgisi eğilim çizgisine yaklaşıp tekrar eğilim yönüne hareket etmeye başlarsa piyasa yönünde fevkalade bir yatırım fırsatı meydana gelir.
Yükselen egilimlerde bir alıma “buying on a pullback” (geri çekilme üzerine alım yapmak), alçalan eğilimlerde bir satışa “selling into strength” (kuvvete satmak) denir.

Yukarıda işaretlenmiş geriye dönüş noktalarında alım yapmak için “limit order” (şarta bağlı emir) ile daha kolay gerçekleşir.

2. Eğilimin Kırılmasında Yatırım Yapmak

Eğilim çizgisi kırıldığında, yani grafik çizgisi eğilim çizgisini öbür tarafa geçtiğinde bir başka yatırım firsatı doğar. Aşağıdaki örnekte gösterildiği gibi bir mum, eğilim çizgisini geçerek onun altında kapandıktan sonra çizgiyi geçen mumun altında kapanan bir fiyat gerçekleştiğinde piyasaya uygun bir giriş fırsatı doğar.

Bu durum, kısa vadeli piyasa gücünün eğilim çizgisini geçen mumun işaretlediği yönde olacağını genellikle garanti eder. Örneğin tersi, grafik çizgisinin bir direnç çizgisini kırıp onun yukarısına geçmesiyle gerçekleşirdi.