Kaseler (ya da tabaklar)

Kase ya da tabak gibi görünen bir şekil. Kase dibi, çok yavaşça oluşan bir şekildir, oluşması bazen bir kaç yıl alabilir ve çoğu zaman belirgin bir başlangıç noktası yoktur. Kase şekli genellilkle uzun sürecek bir yükselişin zeminini oluşturur fakat bir çok zaman belirgin bir alım sinyalini vermez. Kase şekli alçalan eğilimin yavaş yavaş ivme kaybedip yan yönlü konsolide piyasa döneminden sonra fiyatın yükselişe geçmesini simgeler. Kase dibi yavaşça oluşan bir şekil olduğu için bir haftadan kısa bir süreyi temsil eden grafiklerde görülemez.

Kase şekli piyasaya girilecek belirgin bir sinyal vermediği ve oluşması oldukça uzun sürdüğünden dolayı piyasaya doğru giriş anını bulmak için başka teknik analiz yöntemlerine de başvurmak zaruridir. Kase dibi yine de uzun vadeli yatırım yapmayı tercih eden kimselere piyasanın genel gidişatı açısından iyi bir fikir vermektedir.

Kulplu fincan şekli yukarıda yazılanlara bir istisna oluşturmaktadır. Aşağıdaki grafikte göründüğü gibi ilk büyük kaseden sonra büyük kasenin seviyesinde küçük bir kase daha belirlendi, sanki kulplu bir fincan gibi. Bu durumda, küçük kase, yani fincanın kulpu, iki kasenin oluşturduğu seviyeyi kırıp onu geçtiğinde alım sinyali vermiş olur. Bu şekil şimdiye kadar öğrendiklerinizden yeni bir öğrendiklerinizden yeni bir yöntem olmayıp sadece izafi tepe (tavan) noktalarında oluşan bir direnç seviyesi ve fiyatın onu kırmasıyla ortaya çıkan bir alım sinyalidir.

Üçlü Tavan ve Üçlü Taban

Üçlü Tavan şekli prensip olarak Omuz-Baş-Omuz şeklinin aynısıdır, ancak iki tavanın vardığı saviyeye varan bir üçüncü tavanı vardır. Üçlü Tavan kuvvetli bir direnç seviyesi ve iki izafi taban noktasında kuvvetli bir boyun çizgisi oluşturur. Günlük mum boyun çizgisinin altında kapandıktan sonra fiyat bir kaç pip düşünce yatırımcı piyasaya girebilir.

Aynı şekilde Üçlü Taban – Çift Taban şeklinin bir ilave tabanla oluşan bir şekildir. Üçlü Tavan’da olduğu gibi kuvvetli bir destek çizgisi ve yatırımcıya piyasaya ne zaman goreceğini gösteren kuvvetli bir boyun çizgisi oluşturur.

Çift Tavan – Çift Taban

Çift Tavan şekli, grafiklerde çok kolayca fark edilebilir. Yükselen bir piyasa eğilimi temsil eden, gitgide yükselen küçük tepe (tavan) ve diplerden (tabanlardan) oluşur. Eğilim çizgisi bir noktada bir önceki tepeden (tavandan) yukarıya çıkmayı başarmayıp aynı seviyede kalırsa bu durum piyasanın güç kaybedeceğine ve eğilimin ters yöne döneceğine dair bir işaret olabilir. Çift Tavan şekli, yatay bir çizgiyle birbirine bağlanabilen, aynı seviyede iki izafi tavandır.

İki tepenin (tavanın) arasındaki izafi taban, omuz-baş-omuz şeklindeki boyun çizgisine benzer minyatür bir boyun çizgisi meydana getirir ve bu boyun çizgisi yatırımcıya piyasaya ne zaman gireceğini işaret eder. Boyun çizgisinin kırıldığını teyit hareket olduğu zaman yatırımcı piyasaya girebilir; bir mumun boyun çizgisini geçip kapanış fiyatının çizginin altında yer alması iyi bir göstergedir (aşağıdaki grafikte çizgiyi kıran uzun kırmızı mum). Bu mumun bir kaç pip altında bulunan bir seviye piyasaya gimek için doğru zaman olacaktır.

Çift Taban şekli bir öncekinin tersidir. Alçalan bir eğilimde fiyat iki kere izafi taban noktasını dener fakat onu geçemiyor. Başarısızlıkla sonuçlanan bu deneyimden sonra fiyat çaresizce tekrar yükselmeye başlar. Çizgiyi yukarıya doğru geçip onun üstünde kapanan mumdan sonraki daha yüksek kapanış fiyatında piyasaya girmek doğru olur.

Omuz-Baş-Omuz Şekli

Omuz-Baş-Omuz Şekli

İngilizcede “Head and Shoulders” diye bilinen bu şekil, en çok bilinen şekillerden biridir ve piyasaya ne zaman girileceğine dair net bir sinyal verir. Yükselen bir eğilimde bu şekil üç izafi tepeden (tavandan) ibarettir. İlk ve son tepe (tavan) hemen hemen aynı seviyede olup omuzları oluşturur. Ortada olan tepe (tavan) daha yüksektir ve başı oluşturur. Başla omuzların arasındaki izafi dipler (tabanlar) boyun çizgisini oluşturur. Bu şeklin oluşması tamamlandığında boyun çizgisi ana destek hattını oluşturur. Bu durumda fiyat ya bir kere yukarıya zıplayıp hızla boyun çizgisinin altına düşer ya da doğrudan boyun çizgisini kırıp inişe geçer.

Ters Omuz-Baş-Omuz

Ters Omuz-Baş-Omuz şekli alçalan eğilimlerde meydana gelen, yukarıdaki şeklin tersidir. Baş ve omuzlar dip (taban) noktalarıyla oluşur ve boyun çizgisinin geçilmesi piyasanın yükselişe geçeceğini gösterir.

Dönüş ve Devam Şekillerine Giriş

FOREX piyasalarında ticaret yapmanın iki ana yolu var: hareketlilikten yararlanmak ya da eğilimleri takip etmek.

Fiyat hareketlerinden kar etmeyi amaçlayan kimseler kısa vadeli hareketleri teknik analizlerle takip eder ve nispeten kısa vadeli işlemlerle kazanç sağlamaya çalışırlar. Tespitleri doğrultusunda piyasanın dönmek üzere olduğu anda yatırım yaparlar. Kısa vadeli tepe ve dip (tavan ve taban) noktalarında piyasayı yakalamak için genellikle hareketlerin yön değiştireceklerine ipucu oluşturan şekiller ararlar.

Eğilimleri takip edip onların doğrultusunda işlem yapmayı tercih edenlerse daha çok fiyat hareketlerinin genel istikametine bakar ve yatırımlarını tespit ettikleri eğilim doğrultusunda yaparlar. Bu tür kimseler piyasanın devamını kestirmek için piyasanın istikametini teyit edecek şekiller arar ve piyasanın döneceğine dair dönüş şekilleri belirlendiğinde piyasadan çıkarlar.

Bu ve bundan sonraki bölümlerde dönüş potansiyeli olan şekilleri ve piyasanın devamını işaretleyecek şekillerin nasıl tespit edilebileceğine değinilecek ve yaygın birkaç dönüş ve devam şekli tanıtılacak.

Tanıtılacak dönüş şekilleri: Omuz-Kafa-Omuz, Çift Tavan ve Çift Taban, Üçlü Tavan ve Üçlü Taban, ve de Kaseler.
Devam şekillerinden tanıtılacak: Üçgenler (Yükselen, Alçalan, Simetrik), Bayraklar, Takozlar, Dikdörtgenler.

Grafik şekilleri piyasanın psikolojisini ve ivmesini teşhir eder. Ne tür bir yatırımcı olmanıza bakılmaksızın grafik şekilleri her zaman faydalıdır. Ancak, yatırımlarınızı yönlendirmek için tek grafik şekillerine güvenmek de doğru değil, onlarla birlikte çeşitli başka eğilim grafikleri ve teknik indikatörlerin kullanılması gerekir. Grafik şekilleri tespit edip doğru sonuçları çıkarmak yeni başlayan yatırımcılara bazen zor gelebilir. Örneklerle çalışmak ve geçmişteki grafiklere bakarak eğilimleri ve şekilleri tespit etmeye çalışmak iyi bir alıştırma olacaktır.

Dönüş Potansiyelli Şekilleri Tespit Etmenin Kuralları

Piyasanın döneceğini işaret eden şekilleri tespit etmek için aşağıdaki üç ana kural size basit gelebilir ancak, şekilleri başarıyla kullanmak için çok önemlilerdir.

Önce bir eğilimin varolması gerekir – Bir eğilimin yön değistirebimesi için önce böyle bir eğilimin varolması gerekir; olmayan bir eğilim yön değiştiremez. Uzun bir süre devam eden bir eğilimden sonra belirlenen bir dönüş şeklinin ifade edeceği dönüşün ivmesi de o kadar kuvvetlidir, dolayısıyla dönüş şekli belirlendikten sonra meydana gelecek yeni eğilim de genellikle o doğrultuda kuvvetli olur.

Eğilim çizgileri – Bir eğilimin sona ermesi bir çok zaman sağlıklı bir eğilim çizgisinin yokluğundan ve onun yerinde bulunan, piyasanın alıcılar veya satıcılarla boğulduğunu gösteren küçük çıkışlı inişli hareketlerden de anlaşılabilir. Fiyatın yön değiştireceğini gösterecek dönüş şekilleri hemen o dönemden sonra belirlenir. Grafikte bir mumun kapanışı eğilim çizgisinin öbür tarafına geçmediği müddetçe o mumun temsil ettiği gün içerisinde meydana gelen ve eğilim çizgisini kıran çıkışla inişler (mumun fitilleri) eğilim açısından önemli değildir. Aşağıdaki grafikte gün içerisinde meydana gelen bir taban tarafından kırılan bir eğilim çizgisini gösterir. Ancak, fitili eğilim çizgisini kıran mumun kapanışı eğilim çizgisinde olmadığı için (öyle olsaydı kırmızı olmalıydı) bu mum her hangi bir indicator değildir. Eğilimin yön değiştireceğini ilk gösteren mum, kapanış fiyatı çizginin altında olan kırmızı mumdur.

Zaman çerçevesi – İzafi tepe ve dip (tavan ve taban) formasyonlarıyla eğilim çizgilerinde olduğu gibi, dönüş şekilleri de daha geniş bir zaman çerçevesi boyunca yer aldığında belirginlik kazanır. Şekillenmesi aylarca süren bir “Omuz-Baş-Omuz” şeklinin barındırdığı kuvvet ve ivme elbette gün içerisinde oluşan bir “Omuz-Baş-Omuz” şeklinden çok daha büyüktür.